ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )
194
شرح نهج البلاغة ( فارسي )
چيز ، دو لازم مختلف ( هم حق وهم باطل ) ندارد . پس قطعا محال است كه علي ( ع ) پيرو هواي نفس باشد ومعناى عفّت همين است . از أموري كه بردارا بودن ملكهء عفّت آن حضرت تأكيد دارد ، روايتي است كه آن حضرت هرگز غذاى سير نخورد واز همهء مردم از جهت لباس وغذا بيشتر در مضيقه بود ، وبه قرصى از نان جو اكتفا مىكرد وبه ندرت گوشت مىخورد وبارها مىفرمود : شكمتان را قبرستان حيوانات قرار ندهيد . » « 154 » كه مقصود حضرت از بيان اين مطلب بىعلاقه كردن مردم به خوردن گوشت بوده است وتمام گفتار حضرت زهد از دنيا وخوشيهاى آن مىباشد . سوّم - شجاعت شجاعت ملكهاى است كه از اعتدال قوهء غضبيه با توجه به دخالت عقل در قواعد آن ، براي نفس حاصل مىشود . اعمالي كه از نفس در اين رابطه صورت مىپذيرد حدّ وسط ميان ترس وبىباكى است . ثبوت اين فضيلت براي امام ( ع ) به تواتر روشن است تا آن جا كه شجاعت علي ( ع ) در بارهء مردان شجاع ضرب المثل است . چون دانستى كه ملكه اخلاق وعفّت وشجاعت به كاملترين وجهي براي علي ( ع ) ثابت است وروشن شد كه اين سه خصلت لازمهء عدالت است ، ثابت مىشود كه ملكه عدالت براي آن حضرت مسلّم بوده است . امّا بقيهء اقسام حكمت عملي ، مانند حكمت سياسي ومديريّت منزل چنان كه دانستى فايدهء آن دو اين است كه مردم دليل مشاركت خود را در أمور اجتماعي بدانند تا در جهت مصالح نظام اجتماعي وادارهء أمور همكارى كنند . امام علي ( ع ) در اين قسم حكمت داراى برجستگى خاصّى بوده است ، براي شناختن اين حقيقت توضيح مجمل ومفصّل زير تو را كفايت مىكند .
--> ( 154 ) لا تجعلوا بطوونكم مقبرة للحيوان .